Nesnelerin İnterneti’ne Genel Bakış

Bilişim(IT) ve operasyonel teknolojiler(OT) alanında artık neredeyse her yerde duymaya başladığımız günümüzün teknoloji trendlerinden birisi “Nesnelerin İnterneti”. Bazen Endüstri 4.0, bazen Industrial IoT(IIoT), bazen de genel olarak Internet of Things(IoT) olarak karşımıza çıkıyor. Peki nedir bu nesnelerin internetini bu kadar değerli kılan? Ve bize vaat ettiği geleceği verebilecek midir? Yoksa başka bir forma dönüşüp yok mu olacak ya da beklediğimiz vaatlere ulaşamayacak mıyız?

Bunlar henüz tam anlamıyla cevaplanmış sorular değil. Bu yazıda Nesnelerin İnternetinin neden değerli olduğu, nasıl yapılabileceği, önündeki sorunlar ve nereden başlamak gerektiği hakkında kısa bir bilgi vereceğiz. Sonraki yazılarımızda bunları tek tek inceleyeceğiz.

Neden? Tarihe kısa bir bakış:

  • Endüstri 1.0: Buharlı Makineler
  • Endüstri 2.0: Seri Üretim Montaj Hattı
  • Endüstri 3.0: Otomasyon Odaklı Üretim
  • Endüstri 4.0: Fiziksel ve Dijital Sistemlerin Birleşmesi

Sanayi Devriminin başlangıcı ile birlikte insan gücü yerini makine gücüne bırakmaya başladı. Buharlı makinelerin icadı ile bugün Endüstri 1.0 olarak tanımladığımız sanayi devrimi başlamış oldu.

Ardından gelen seri üretim hatları, ve daha sonra da bilgisayar destekli otomasyon sistemlerinin gelişmesi ile günümüzde hala devam etmekte olan ve neredeyse mükemmele yakın çalışan otomasyon sistemlerine sahibiz.

Günümüzde artık fiziksel ve dijital dünyaların birleşmesini konuşuyoruz, Nesnelerin İnterneti.

Nesnelerin internetinin yaratacağı ilk değer Veride gizlidir. Bağlı cihazlarımızdan alınan ve anlamlandırılmış veri daha doğru karar verme fırsatı yaratır. Önümüzdeki 5 yıl içerisinde minimum 25 Milyar internete yeni bağlanmış cihaz olması ve bu cihazların yaklaşık 50 zettabytes veri üretmesi bekleniyor.

Bütünleşik zeka, bütün birbirinden bağımsız çalışan cihazların ve veri üreten noktaların görünür olmasını ve aralarındaki gizli korelasyonların açığa çıkarılmasını, görülemeyen örüntülerin görünebilir olmasını sağlar. (kestirimci bakım gibi)

Aksiyon alınabilir öngörüler sayesinde operasyonel verimliliğin artırılması sağlanır.

Bugün tipik bir petrol çıkarma tesisinde ortalama 30bin veri üreten nokta bulunmaktadır, günümüzde bu verinin sadece %1’lik bir kısmı karar vericiler tarafından kullanılabilir durumdadır. Ayrıca teknoloji ve analiz teknikleri ne kadar gelişse de halen üst yönetimler tarafından analitik verilerden daha çok duygusal ve öngörüsel kararlar verilmektedir. Bu sebeple sosyal ve organizasyonel olarak da gelişmelerin olması kaçınılmazdır.

%1’in Ekonomisi:

GE tarafından yapılan bir araştırmaya göre, kurumların hali hazırda bulundukları durumun %1 daha verimli çalışabilmesi durumunda ortaya çıkabilecek ekonomik değer şekilde görüldüğü gibi oldukça yüksektir.

Bunun yanında iş değeri üretebilecek potansiyeller arasında ise şunlar vardır:

  • Yeni Ürün ve ya Servisler aracılığıyla sağlanan Gelir Artışı
  • Optimize edilmiş operasyon
  • Çalışan ve çalışma verimliliği
  • Minimize edilen iş riskleri
  • Operasyonel harcamalardan edilen tasarruf
  • Bakım optimizasyonu

Nasıl?

Intranet mi Internet mi?

Mevcut durumda sahip olduğumuz tesisler gelişmiş otomasyon teknolojileri sayesinde mükemmele yakın bir seviyede operasyon sağlamakta. Ancak tesis içinde üretilen bilgiler genellikle sadece tesis içinde kullanılabilir durumda. Tıpkı bir intranet ağı gibi. Nesnelerin internetinin asıl değeri ise bu verilerin diğer cihaz ve tesislerin verileri ile birlikte kullanılabilmesinde ve yorumlanabilmesinde yatıyor, tıpkı internet ağı gibi. Bütün tesislerin hatta cihazların birbiriyle haberleşebildiği bir dünya hayal edin! Bugün internet nedir dediğimizde aklımıza arama motorları, sosyal medya, e-ticaret gibi kavramlar geliyor, kimse sunuculardan, ağ anahtarları ve ya yönlendiricilerinden bahsetmiyor. Bu yeni dünyanın Google’ı, Facebook’u, Twitter’ı kim ve ya ne olacak? Bunu şu anda bilmiyoruz ve büyük bir potansiyel de işte burada yatıyor.

Veri Analizi

Nesnelerin internetinin en önemli noktalarından bir tanesidir veri analizi. Çeşitli analiz teknikleri ve matematiksel algoritmaların kullanılması aracılığıyla makinelerden elde ettiğimiz verilerin anlamlandırılması ile daha önce bu verilerden faydalı bilgiler açığa çıkar. Bu bilgiler kimi zaman sistemlerimiz üzerinde bulunan problemlerin tanımlanmasında kimi zaman da kestirimci bakım gibi, cihazlarımız bozulmadan müdahale edilebilmesinde kullanılır.

Sorunlar

  • Erişim: Makinelerin birbirine ve platformlara olan erişimleri ister karasal ister kablosuz teknolojiler üzerinden ulaşılabilir, kullanılabilir ve güvenilir bir biçimde ulaştırılması gerekmektedir.
  • Siber Güvenlik: Yeni erişim ve haberleşme teknolojileriyle beraber yeni siber saldırı çeşitleri de gelişmektedir. Nesnelerin üzerinden yapılabilecek saldırılara karşı gerekli önlemleri almak elzemdir.
  • Veri ve Organizasyonel Dikeylerin Entegrasyonu:  Nesnelerin internetinin potansiyelinin ortaya çıkabilmesi için organizasyon içerisindeki ekiplerin birbirleriyle iletişimi oldukça önemlidir. Veriyi açığa çıkaran, veriyi kullanarak uygulamaya dönüştüren, ortaya çıkacak uygulamayı destekleyen ve kullanan ekiplerin ortak olarak hareket edebilmesi oldukça önemlidir.
  • Büyük verinin yönetilmesi ve değerinin açığa çıkarılması: Büyük verinin 4V (Velocity, Volume, Variety, Veracity) problemi için çözümler oluşturulmalı, verinin hızı karşılanabilir, hacmi depolanabilir, çeşitliliği saklanabilir ve güvenilirliği sağlanabilir olmalı, kullanılan analiz uygulamaları ve algoritmaları titizlikle takip edilmelidir.
  • Uzman kadroların oluşturulması ve ya desteğinin bulunması: Veri bilimcisinden, işletim sistemi uzmanına kadar geniş bir yelpazede destek verebilecek bir kadro oluşturulabilmeli ve ya desteği alınabilir olmalıdır.
  • İşsizlik olacak mı? İnsanların yerini makineler mi alacak? Bu soru değişik mecralarda defalarca soruluyor. Geçmişe baktığımızda her endüstri devrimi kendi iş potansiyelini de oluşturur ve genelde işsizlik rakamlarını düşürür. Ancak çalışanın da sanayi devriminin getirdiği yeni teknoloji ve sistemlere adapte olmasını bekler.

Sonuç olarak;

  • Uçtan Uca çözüm için doğru entegrasyon şart.
  • Siber Güvenlik vazgeçilmez.
  • Organizasyonel olarak dijitalleşme ve dijital okur-yazarlık kaçınılmaz.
  • Dikeyler arası iletişim sağlıklı olmalı, tek odakta buluşmalı.
  • Veri her zamankinden daha değerli, kullanılabilir olmalı.

Nereden Başlamalı?

  • Fikir ve veri ekonomisi geliyor, buna hazırlıklı olun.
  • Müşterilerinizi dinleyin, onların beklentilerini ve pazarın değişimini göz önüne alın.
  • Organizasyonunuz için istenilen iş çıktılarına göre hareket edin.
  • Dijitalleşme, Büyük Veri ve Nesnelerin İnterneti için yol haritanızı çizin.
  • İnovasyonun yaygınlaşmasını sağlayın.
  • Değerli Veri üreten varlıklarınızı gözden geçirin.
  • Varlıklarınızdan yeterli verimi aldığınızdan emin olun.
  • Yola doğru bir ekip ve ya partner ile çıkın.

Kontrolmatik IoT Hizmetleri:

  • Danışmanlık: Endüstri 4.0, Endüstriyel Nesnelerin interneti (IIoT) ve  Nesnelerin İnterneti (IoT) danışmanlık ve analiz himetleri.
  • Uygulama Geliştirme: IoT için görüntüleme ihtiyaçlarınıza göre Dashboardlar, Web Sayfaları, Mobil ve Web Uygulamaları.
  • IoT Yazılım ve Donanımları: Kontrolmatik olarak dünyanın IT ve OT alanlarında lider firmalarıyla partner olarak çalışmaktayız.
  • Sistem Entegrasyonu: Yıllardır IT ve OT olarak sistem entegrasyon projeleri gerçekleştiriyoruz.
  • Saha Hizmetleri: Veri toplama ve kurulum hizmetleri için sahada destek sağlıyoruz.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *